Półwysep Krymski leży w południowej
części Ukrainy, między 44°23'
i 46°21' szerokości geograficznej
północnej oraz między 32°32' i 36°35'
długości geograficznej wschodniej
- jest to największy półwysep Morza
Czarnego.
Od południa i zachodu
otacza go Morze Czarne, natomiast od
północnego wschodu Morze Azowskie.
Obydwa morza są połączone Cieśniną
Kerczeńską, która oddziela Półwysep
Kerczeński (najbardziej na wschód
wysuniętą część Krymu) od Półwyspu
Tamańskiego, należącego już do Rosji.
Półwysep Krymski z lądem łączy wąski,
8-kilometrowej szerokości Przesmyk
Perekopski, a także sztucznie usypane
groble, po których biegnie droga i linia
kolejowa. Nasypy te przebiegają przez
Morze Gnilne (tzw. Siwasz). Siwasz to
płytki zbiornik morski, odcięty przez
Mierzeję Arabacką (Strzałka Arabacka,
długości ok. 115 km) od Morza
Azowskiego. Oba akweny łączy jedynie
wąska cieśnina leżąca na północy
półwyspu, w pobliżu miejscowości
Gienicziesk. Siwasz silnie rozczłonkowuje
północną linię brzegową Krymu,
tworząc wiele malowniczych zatoczek,
półwyspów i wysepek.
Rozciągłość
półwyspu z południa na północ (od
przylądka Sarycz do Przesmyku Perekopskiego) wynosi ok. 207 km,
natomiast ze wschodu na zachód (od
Cieśniny Kerczeńskiej do przylądka
Tarchankut) ok. 324 km. Krym zajmuje
powierzchnię ponad 26 tys. km kwadratowych.
Największe zatoki półwyspu należące
do Morza Czarnego to na zachodzie
Zatoka Karkinicka i Zatoka Kalamicka,
a na wschodzie Zatoka Teodozyjska.
Główne zatoki półwyspu należące do
Morza Azowskiego to Zatoka Arabacka
i Zatoka Kazantypska.
W południowej części Krymu na
obszarze 7 tys. km kwadratowych rozciągają się, zgodnie z kształtem wybrzeża, góry.
Resztę półwyspu (19 tys. km kwadratowych) zajmują nizinne stepy. Największe półwyspy
Krymu (Półwysep Kerczeński i Tarchankucki)
są lekko pagórkowate, ze
wzniesieniami, które nie przekraczają
200 m n.p.m. Podążając z północy na
południe przez płaskie, monotonne stepy,
można zauważyć stopniowy wzrost
wysokości, aż do wybrzeża, przy
którym znajdują się najwyższe masywy
górskie (powyżej 1000 m n.p.m.).
Krym obfituje w pieczary, groty,
jaskinie i inne formy krasowe, rozwijające
się w podatnych na procesy
wietrzenia skałach węglanowych. Na
półwyspie naliczono ok. 870 jaskiń naturalnych, a większość z nich znajduje
się w masywach górskich. Najbardziej
znane z dużej ilości jaskiń są masywy
Kara-Dag, Aj-Petri i Czatyr-Dah.
|
|